Hiển thị các bài đăng có nhãn ký ức bốn mùa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn ký ức bốn mùa. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 23 tháng 7, 2016

HAI MÙA MƯA NẮNG


  Gần một tháng nay, mỗi sáng thức dậy tôi chỉ nhìn thấy một màu xanh trên nền trời ngoài khung cửa sổ, khi thì một màu xanh lơ, lúc lại là một màu xanh thẫm, những cụm mây thường lang thang đây đó nay đã bay tứ tán về phương nào. Gần một tháng nắng nóng và không mưa.

Ông bạn Bắc kỳ sống ở dãy nhà cách nhà tôi một con phố, mới hôm nao tuần trước gặp tôi than vãn về chuỵện thời tiết, ông bảo: "Mùa hè năm ngoái thì mưa tầm mưa tã, cơn này chưa ngớt cơn kia đã tới. Mùa hè năm nay thì nắng không để đâu h́ết nắng, nắng làm khô cả da rụng cả tóc". Vừa nheo một bên mắt nhìn nắng trải trên đường, vừa đưa bàn tay lên vuốt tóc, ông nói tiếp: "Trên đầu mình, tóc xanh năm xưa rơi rụng dần, nay chỉ còn lưa thưa vài nhúm tóc, vậy mà nắng nóng đến trên dưới ba mươi độ thế này thì đến đầu cũng bốc khói chớ đừng nói gì đến tóc!".

Dân Bắc kỳ xem ra kỳ thật. Bà bạn thân của mẹ tôi ngày xưa cũng từng nói với mẹ tôi những lời có thấp thoáng vài hình ảnh khiến người nghe không khỏi mỉm cười. Nhớ lại, một hôm bà cầm gói trà ngon đến nhà và bảo mẹ tôi pha trà để cùng uống. Chẳng biết mẹ tôi hôm ấy pha trà theo cách nào mà bà bạn khi nhấc chiếc ấm tích pha trà lên, bà bỗng nói với giọng thảng thốt giận hờn: "Gói trà ngon là thế, bà pha đến một huyện hai nước thế này. Bà và tôi uống đến sáng mai à?".

Câu nói một thời xa xưa, tại sao vẫn còn đọng lại trong ký ức đến giờ? Hai bà nay đã quy tiên, ngày tháng cũ nay xa xôi mờ nhạt, thế nhưng hình ảnh "một huyện hai nước"(thực ra có thể chỉ là gần đầy một ấm tích nước) đôi lúc vẫn còn thấy thoáng ẩn hiện ở đâu đó.

*
Những ngày tháng cách nay một năm hẳn là nhiều người sống nơi đây và tôi chưa thể quên. Bởi quãng thời gian ấy để lại vài kỷ niệm trong một quãng đời. Thông thường ở đời có người ngồi trầm tư nhớ lại vài kỷ niệm đã qua, đây là một cách khiến người nhiều tuổi giảm thiểu bệnh lão hóa. Ai còn sống thì thể nào rồi cũng đến cái thời "tuổi già xồng xộc theo sau". Vậy thì lúc này đây, khi sắp bước vào tuổi già, gần già (gần hưởng hưu hay mới hưởng hưu), hãy nên 'tham khảo' vài cách thức chống lão hóa là hay nhất, đừng để khi "mười phần ốm yếu đến thân rồi mới nhanh chân nhảy vô bệnh xá". Đây là lời khuyên chí tình của ông bạn Bắc kỳ di cư nay sống gần nhà. Cảm tạ một tấm lòng tử tế.

Mùa Hè năm ngoái đúng là những ngày "mưa tầm mưa tã", mưa ngập đường ngập phố. Mưa ngày này nối ngày khác. Mưa nhiều đến nỗi khiến những chủ tiệm bán đồ dùng trong mùa hè biểu lộ vẻ chán ngán thất vọng trên khuôn mặt. Những kho đầy ắp đồ dùng để bán trong dịp hè, nay ... nằm chờ mưa tạnh không nhúc nhích. Ai có dịp chạy xe lướt qua bên phía ngoài vài tiệm bán bàn ghế để ngoài trời vào thời điểm mùa hè năm trước hẳn nhìn rõ những tấm bảng to, có những dòng chữ và con số lớn: giảm giá 50% đến 70%. Thế nhưng rất ít người bỏ tiền "đầu tư" vào những thứ mua về để cất vào kho hoặc hy vọng "ngày mai trời sẽ tạnh", khi mà nhìn lên bầu trời lúc nào cũng sũng nước, và trên màn ảnh TV trong nhà vài ngày lại thấy cảnh tại một, hai nước láng giềng mưa lũ kéo trôi từng mảng nhà cửa, đường phố...

Ấy thế mà tự dưng đến tháng cuối hè, bỗng nhiên đúng là "có tin vui giữa giờ tuyệt vọng"! Tự nhiên bầu trời quang tạnh hẳn, dân chúng quăng ô, dù vào xó tủ; nơi làng xa cho đến tỉnh gần, ai nấy hân hoan, trẻ nhỏ reo mừng. Sau những cơn mưa dài, đường phố sạch sẽ tinh tươm, vườn tược cây xanh tươi tắn tràn đầy sức sống. Người ta sống tiếp và vui với niềm vui cuối một mùa nắng. Ai chẳng háo hức, vui thích thưởng thức những ngày hè nắng vàng trải rực rỡ? Những bộ bàn ghế dùng ngoài trời trở nên đắt hàng và các chủ tiệm bán đồ dùng mùa hè tươi cười hớn hở, nét mặt tựa hoa mùa xuân, lời nói đượm đà dịu ngọt và niềm nở ân cần với khách mua đồ. Ai cũng nghĩ rằng, mùa hè này đúng là một mùa hè fantastisk (tuyệt diệu). Người ta chúc nhau vui khoẻ bên bàn tiệc ngoài trời, bên những thức ăn toả hương vị thơm nức mũi và bên những thức uống ưa thích để mừng đón những ngày hè còn lại rực rỡ và vui thích nhắt. 

tháng 7. 2016
Vân Võ Hoài Phương

**********************

 

Thứ Sáu, 22 tháng 4, 2016

Đặc Ân Thiên Nhiên ( 2 )

 Những năm mới bước vào đời, có không ít người dùng hình ảnh "ngưỡng cửa cuộc đời" để nói tới cảnh bắt đầu một cuộc sống xa mái ấm gia đình, một thân một mình bước qua "ngưỡng cửa đời" để tới một chốn, hay nhiều nơi mà người đời thường vẫn gọi là chốn phong trần, cõi đời gió bụi. Ai cũng biết là tại các quốc gia có ý thức về phát triển văn hóa, người ta rất coi trọng việc giáo huấn cho lứa tuổi còn 'chân ướt chân ráo', 'chập chững vào đời' bằng một kho sách vở kinh nghiệm của các tác gia và nhiều học giả uy tín. Phải chăng đây là nền tảng căn bản cần cho việc phát triển những ý thức tốt? Còn kho sách trải nghiệm quý giá kia chẳng khác chiếc la-bàn giúp bạn trẻ khỏi lạc lối, sa chân giữa muôn vạn hiểm nguy trong đời?

Những năm đầu thập niên 60 thế kỷ trước, khi đó, anh tôi chưa tới hai mươi tuổi. Quãng thời gian này thời thế và xã hội miền Bắc đang có nhiều biến động dữ dội. Ở nhiều làng quê, tai tiếng các cảnh đấu tố oan nghiệt xảy ra khi cuộc Cải Cách Ruộng Đất lan rộng khiến nhiều tin dữ lan truyền, một không khí sợ hãi bao trùm xã hội. Còn tại vài thành phố lớn, cuộc "đánh tư sản, tư thương" làm nhiều người chẳng còn biết đến ngày mai, nhiều năm trời đổ mồ hôi, sức lực gây dựng nay bỗng "bừng mắt thấy mình tay không"! Đường phố, ngõ ngách nào cũng có công an theo dõi, quản lý. Mỗi gia đình được phát một sổ hộ tịch, một sổ khai báo thường trú (có người mới đến gia đình, phải khai báo để công an khu vực biết), một sổ gạo theo số người trong gia đình (ngoài việc dùng để mua gạo, sổ này còn có tác dụng "cắt gạo" / không hưởng 'tiêu chuẩn' mua gạo nếu một người trong gia đình trốn tránh 'đi bộ đội', hoặc vì lý do yếu sức khỏe không 'đi lao động nghĩa vụ' đào đất, đào hồ...). 

 Nhưng còn hơn thế nữa là việc kê khai lý lịch, khai báo thành phần - một đòn đánh mạnh vào rất nhiều tầng lớp trong xã hội miền Bắc những năm có Cải Cách Ruộng Đất và Đánh đổ tư sản, tư thương (kể cả những gia đình buôn bán nhỏ), thành phần này được gọi chung là "giai cấp bóc lột". Đến nay nhiều người hẳn chưa quên cảnh đấu tố khi người con gọi hai đấng sinh thành ra mình là "thằng kia, con nọ". Phải chăng đây là cuộc cách mạng mất hết tính người? không ít người đã hoang mang tự hỏi. Thực trạng những năm khủng khiếp đấu tố, đánh tư sản tư thương khiến nhiều người kinh sợ. Dường như đến thời điểm này  mọi người mới bắt đầu hiểu về chủ nghĩa cộng sản và "xã hội chủ nghĩa". Việc "kê khai lý lịch", "khai báo thành phần" gây ra tổn thương về tinh thần không chỉ một thế hệ  mà còn hệ lụy đến thế hệ sau. Một thành phần nữa nên nói đến là những công chức, những ai tham dự, cộng tác với thời trước đều được gọi là "tề, ngụy". Một điều đến nay ai cũng biết là kiểm soát "lý lịch gia đình" dưới chế độ cộng sản là thứ bất thành văn, khắc nghiệt và gạt bỏ nhiều tầng lớp người cộng sản không ưa trong xã hội.

Sở dĩ kẻ viết phải nói qua vài cảnh từng được nghe và thấy những năm đầu thập niên 60s trên đất Bắc bởi một đôi lần từng gặp và nói chuyện với một, hai 'nhân vật' quen biết đã để lại ấn tượng không phai mờ trong ký ức. Một câu hỏi cả hai 'nhân vật' đặt ra là "Hồi sống tại miền Bắc, anh có 'đi bộ đội' không?". Sau câu hỏi ấy thì cả hai đều nhìn tôi với ánh mắt rất chăm chú. Dẫu rằng hai cuộc gặp nói chuyện cách nhau một thời gian dài nhưng tôi còn nhớ rõ và hiểu ít nhiều tâm trạng lúc ấy của hai người: một ông người Bắc di cư vào Nam từ năm 1954 và một anh trạc tuổi tôi nhưng chính gốc gần Sài Gòn, từng là chiến sĩ hải quân trên một chiến hạm của VNCH (anh có cho tôi xem tấm hình thời anh sống trong quân đội). Tôi biết, trả lời "có" hoặc "không" là rất dễ dàng. Thế nhưng đằng sau "không" hay "có" là cả một câu chuyện rất dài. Trong lúc nghe lời hỏi của hai 'ông bạn' mới quen, tôi thoáng nghĩ trong một phút và sau đó cố tìm hiểu về những "sự hiểu biết" của hai người về đất Bắc một thời đó. Thì ra điều có người gọi là thành kiến trong đó có ít nhiều những cảnh đời chưa biết...

(còn tiếp)

VVHP
   

Thứ Sáu, 26 tháng 2, 2016

Đặc Ân Thiên Nhiên



Năm tôi làm xong gác lửng "bê tông cốt thép" trong ngôi tiệm nhỏ thì anh trai của tôi chẳng còn làm nghề lái xe đường dài. Anh chuyển sang ngành xây dựng và làm chủ nhiệm một hợp tác xã (htx).

Nghề lái xe của anh trước đây, nay giúp anh rất nhiều trong việc giao tiếp với những nơi anh cần đến, chẳng hạn như khi cần xe vận tải để chuyên chở vật liệu xây dựng thì bạn quen cũ của anh sẵn lòng giúp anh, để đổi lại những việc anh đã từng giúp họ.

Cơ sở làm ăn của anh được cấp một khoảng đất vừa đủ để dựng một xưởng cơ khí nhỏ, bên bãi đất rộng gần Ga xe lửa chính. Nói thật đúng, khoảng đất "Hợp tác xã Xây dựng" có được là do anh giỏi "ngoại giao trà thuốc" nên mới xin được. Ai đã sống qua thời đó, hẳn biết câu ca pha mùi vị khẩu hiệu "Mỗi người làm việc bằng hai. Để cho cán bộ có đài, có xe". Khách quan mà nói, thời bấy giờ, cái đài radio có một, hai cửa băng cassette và cái xe đạp ngoại, thật sự là đỉnh cao mơ ước của rất nhiều người quyền cao chức trọng và dân thường.

Một hai năm đầu có Hợp tác xã Xây dựng của anh tôi, đôi dịp tôi có đến thăm và nhìn thấy trong xưởng cơ khí nhỏ có máy hàn, máy dập cắt sắt thép, máy mài... tuy nhỏ nhưng để làm ra các khung cửa sắt, cửa sổ hoa ('phong trào' làm cửa có chấn song sắt, cửa hoa lúc đó rất phát triển) rất thích hợp. Vài công đoạn làm cửa sổ hoa xem ra cũng dễ làm: người thợ dùng máy cắt sắt thép, cắt tấm tôn (sắt)  ra thành từng dải sắt dài; rồi nắn thẳng hoặc uốn có hình hoa văn; mài qua để vết cắt không còn sắc cạnh; sau đó đặt vào "dưỡng", trong khuôn khổ đã định sẵn đường thẳng, ngang hoặc hoa văn; còn việc cuối cùng là hàn và sơn.

Là người tháo vát và ít nhiều có tính toán kỹ trong việc làm ăn, những ngày đầu dựng nên cơ sở của htx, anh tôi mua ở đâu được hai chiếc container đã cũ, nhưng còn khá tốt. Anh thuê xe cần cẩu và đặt chồng hai chiếc container cỡ lớn làm thành một chiếc nhà nhỏ hai tầng. Anh làm thêm cửa sổ, cửa ra vào tầng trên rất gọn mắt và làm cầu thang lên xuống bằng sắt, thép có sẵn trong xưởng. Vậy là đã ra: tầng trên là "Văn phòng Hợp tác xã", còn tầng dưới là kho lưu giữ những thứ cần dùng.

Văn phòng htx, chiếc kho bằng sắt chứa đồ và xưởng cơ khí cỡ nhỏ của anh tôi xem ra rất đắc dụng ở thời điểm những năm đời sống thường ngày còn rất nhiều gian khó. Thành công bước đầu tự gây dựng cơ ngơi để kiếm sống của anh cũng ít nhiều ảnh hưởng đến vài người đang tính chuyện đầu tư vốn liếng vào ngành này ngành khác. Một hai năm sau, anh tôi mua được một chiếc xe vận tải ở diện thanh lý. Với tay nghề khá về sửa chữa ô-tô, và cùng với vài bạn thợ thân quen, anh và các  bạn anh đã làm chiếc xe cũ sống lại và chuyên chở vật liệu xây dựng rất tốt.

Ngẫm nghĩ về anh, hồi nhớ vài quãng đời anh và tôi từ thời mới lớn, rồi qua những kỷ niệm một thời khổ ải - mỗi khi nhớ về anh - tôi cảm thấy cuộc đời anh là một sự phấn đấu bền bỉ, một quyết tâm không lùi bước. Bởi vậy nên những việc anh làm được bạn bè nhận xét anh là người nhiều nghị lực, từng vượt qua những chặng đường đời ngổn ngang gian khó giữa một thời nhiều khổ lụy. 

*


Còn nhớ hồi anh tôi mười lăm, mười sáu tuổi (khi ấy, tôi chừng 9, 10 tuổi). Trong những lúc rảnh rỗi, anh tôi thường ngồi chép lại vài bài thơ hoặc một, hai bài hát vào trong một cuốn sổ nhỏ.

Đôi khi, bởi sự tò mò và muốn biết "bí mật" trong cuốn sổ của anh, thi thoảng tôi có dịp xem nhanh qua vài trang lúc anh vắng nhà. Thời ấy, các tiệm bán sách, báo có bán những cuốn sổ tay nhỏ hơn vở viết học trò; bìa trước bìa sau dày và trình bày đẹp, giấy bên trong là thứ giấy tốt nhưng chỉ chừng vài chục trang.

Một hai trang đầu - khi mở cuốn sổ nhỏ của anh - tôi nhìn thấy anh dán một tấm hình của anh, ảnh chụp kỷ niệm chắc hẳn trong những ngày tháng chưa xa lắm. Vài trang sau là những bài thơ tình, chẳng rõ anh chép lại từ sách báo nào, có khi không ghi tên tác giả. Phải chăng đây là dấu tích thời học trò mơ mộng, tâm trạng vấn vương với những ánh nhìn 'lửng lơ con cá vàng' của các cô bạn gái? Tựa đề mỗi bài thơ được anh viết nắn nót. Anh dùng hộp bút chì nhiều màu tô điểm quanh bài thơ vài hình ảnh hoa lá cành tươi vui, và có trang sổ, tôi thấy anh vẽ hình ảnh một trái tim rớm máu, với một mũi tên xuyên qua... Thời còn trẻ trung, ai mà chẳng một đôi lần xém chút nữa bị hoặc đã bị một mũi tên tình yêu bay tới làm trái tim thổn thức! Dưới hình ảnh trái tim vỡ ra hai mảnh với mũi tên tình yêu sau khi xuyên thấu cũng gãy đôi, tôi thấy anh viết đậm vài chữ, mỗi chữ , mỗi dấu  có một màu khác nhau: "Tình Yêu?...", " Ôi! Tình Yêu?" và "Tình Yêu!?...".

...

(còn tiếp)

VVHP
  

Thứ Hai, 22 tháng 2, 2016

Bạn Xa Gần Một Thuở


Hồi còn trong độ tuổi thanh niên, tôi có vài người bạn thân thiết. Ở quãng tuổi 19, 20 - mặc dù thời buổi khi đó lo toan mọi bề, thiếu thốn vạn thứ - nhưng những kỷ niệm về tình bạn thân thiết của vài bạn trẻ mới bước vào ngưỡng cửa cuộc đời đã để lại ngày sau nhiều hồi ức khó phai.

Còn nhớ một chiều mùa hè, ngày ấy tôi còn ở vùng ngoại ô và có mảnh vườn nhỏ. Một anh bạn từ thời mới đến vùng đất lạnh bỗng dưng gọi phôn đến tôi. Nghe tiếng nói quen thuộc của ông "bạn vàng" (ông bạn này có vài điểm nổi bật rất kính nể: làm ăn chăm chỉ, được tiếng tốt trong hãng xưởng; giỏi ngoại giao; thích cây kiểng, vui cảnh nuôi chim nuôi cá trong nhà và ưa thích đọc sách).

Nhận ra bạn quen qua lời thăm hỏi sức khỏe, tôi cũng vui vì lâu lắm mới nghe lại giọng nói của anh. Những năm trước, anh và tôi cùng sống trong một thành phố gần biển. Nay hai người đã ở hai nơi, cách xa nhau ba bốn trăm cây số...

- Hôm nay, có một tin vui đến với anh.- Bạn tôi nói qua điện thoại - Nhưng, để tôi thử xem bộ nhớ của anh có còn jätte bra [tiếng Thụy Điển: jätte: tuyệt, cực kỳ; bra: tốt, hảo hạng, hạng nhất ] không? Mời anh đoán định xem, anh bạn chí cốt xưa kia của anh đây, tên là gì?

Và, một vài giây sau đó, tôi nghe ra tiếng nói "chí cốt xưa kia" mà đã hơn hai mươi năm xa quê hương biền biệt chưa một lần về, nay giọng nói bạn xưa vừa vui, vừa hân hoan cảm động nhắc tới kỷ niệm một thời xa ... Đúng là tiếng nói anh bạn chí cốt của tôi ngày nào:

- "Bạn ơi, tôi đây. Lâu nay có khỏe không? Có còn nhớ hai tách cà phê đen, hai đứa uống lần đầu tiên trong đời không? uống xong về nhà, hai đứa cả đêm không ngủ được, mắt mở căng đến tận sáng!

Tâm trí tôi bồi hồi với kỷ niệm xưa thoáng hiện về. Bạn tôi hồi đó cao lểnh khểnh, dễ chừng trên dưới 1 mét 70. Còn tôi, chỉ đứng đến ngang tai anh. Hai đứa ngẫu nhiên làm bạn với nhau từ ngày cùng làm chung một nơi ngoại thành. Thật tội nghiệp cho tuổi trẻ thời đó, mới 17, 18 tuổi đầu đã phải đổ rất nhiều mồ hôi, sức lực để tự nuôi sống mình. Gia cảnh nhà tôi khi đó đã sa sút nhiều. Còn bạn tôi, tuy rằng anh là con một, nhưng bố anh mất sớm từ năm anh còn nhỏ. Ngày mới quen anh, tôi có vài dịp đến nhà anh. Mẹ anh người nhỏ nhắn, hiền từ, ít nói. Bà sống cần kiệm nhưng gần như dành tất cả tình thương cho đứa con trai duy nhất. Vài năm sau, tôi được biết thêm là bạn tôi đã có một người bố dượng.

Trong một dịp nghỉ cuối tuần, tôi và anh từ nơi làm xa về thăm nhà. Bữa đó, tôi có dịp gặp bố dượng của bạn tôi. Được biết ông làm trong ngành vận tải đường sông, tính ông ít nói nhưng chân tình. Điểm đặc biệt là ông coi bạn tôi như con ruột. Nhìn cảnh vui vẻ sum vầy trong gia đình anh, tôi đã nghĩ, bố dượng của bạn tôi thực sự là một trong những người bố tốt nhất trên đời này.

*
... Qua vài lời đàm thoại ngắn gọn sau hơn hai mươi năm gặp lại, bạn tôi hẹn sẽ đến thăm tôi vào một, hai ngày tới. Thì ra vợ chồng anh sinh được 2 cô con gái, hơn thập niên trước đã gả chồng bên bang Virginia, Hoa Kỳ. Hiện vợ chồng anh được con bảo lãnh và sống với mấy đứa cháu ngoại. Còn lý do anh quen biết ông bạn vàng của tôi vì vợ anh có họ hàng xa gần nơi đây, và nhân vài tháng thời tiết ấm áp mùa hè, vợ chồng anh được con gái, con rể 'chiêu đãi' một chuyến du lịch sang Âu châu.

Gặp lại bạn xưa, tôi chợt nhớ tới đôi lời trong một, hai nhạc phẩm từng được nhiều người ưa chuộng:

" Ngày anh với tôi... kết thân đôi đầu xanh... vào đời bằng ánh mắt ân tình sáng long lanh."

Và:

"Anh ơi, trái đất vẫn tròn.
Chúng mình hai đứa, vẫn còn gặp nhau."

VVHP

**********************

Thứ Tư, 9 tháng 4, 2014

Ký Ưć Bôń Muà ( 1 )




1. Kỷ Niệm Học Thuộc Lòng



Còn nhớ một thời theo học với bạn bè cùng tuổi, đứa nào đứa ấy các ngón tay ngón nào cũng giây mực, có đứa còn quẹt cả mực lên mặt mình mà chẳng hề hay biết, đến lúc vào lớp học làm cả lớp được một phen cười như được xem một đoạn phim của vua hề Charlie Chaplin.

Chẳng rõ hiện nay trên thế giới có quốc gia nào còn bắt buộc học sinh tiểu học phải học thuộc lòng không... Còn thời chúng tôi đi học, giờ học thuộc lòng và số điểm thầy, cô cho điểm về đọc thuộc lòng rất quan trọng. Về môn Toán, học trò ngày ấy phải học thuộc Bản Cửu Chương. Thường đêm hôm khuya khoắt, dưới ngọn đèn dầu, các ‘thư sinh’ vẫn phải ngồi ê a: “Hai lần một là hai. Hai lần hai là bốn. Hai lần ba là sáu...”; có lúc tay vừa đập muỗi, miệng vừa ê a như đọc kinh... khổ nguyện. Trong các “chương”, chương số 5 và chương số 10 là hai chương quá dễ, nghiã là nhắm mắt cũng đọc được một lèo: “Năm lần một là năm. Năm lần hai là mười. Năm lần ba mười lăm...”...Mười lần một là mười. Mười lần hai, hai mươi. Mười lần ba, ba mươi...”. Trò nào ‘vớ’ được hai chương ‘ngon ăn’ này, lúc đó vui như hội, đọc trôi chảy “ ngon như cháo gà”. Nhưng từ chương số 6, số 7, số 8 và đến chương số 9 xem chừng có trò ngắc ngứ... Thời đó, vài bạn tôi và tôi nữa, ham đánh khăng đánh đáo thả diều, còn Bản cửu chương, mới vào học ai đâu học thuộc ngay được, bao nhiêu là con số thế kia, ai một lúc mà nhớ nổi! Thành thử lúc phải/bị đứng lên đọc thuộc lòng bản cửu chương, có bạn trong lớp mới thuộc một, hai câu trong chương 7, đến câu thứ ba bị tắc luôn: ”Bẩy lần ba... a...a...a...”, vừa kéo dài a a a và vừa đưa mắt cầu cứu, chờ ‘viện binh’ giúp. Chẳng ngờ, đứa bạn ngồi bên, có thể cũng chưa thuộc, nhắc khẽ: “Bẩy lần ba...ba mốt”. Anh chàng “a, a, a...” lúc đó như người đang bị uống nước chìm, chới với vớ được đám bèo, liền nhanh nhẹn: “Bẩy lần ba, ba mốt”!...*
Học lên đến bậc trung học, thời ấy nghiã là bắt đầu từ lớp 5 phổ thông [Lúc đó, Cấp I: Các Lớp 1, 2, 3 và 4; Cấp II: Các Lớp 5, 6 và 7; Cấp III: Các Lớp 8, 9 và 10 ]. Học sinh trung học, học thêm môn giảng văn, và phải học thuộc lòng nhiều bài học thuộc thể văn vần như thơ hoặc ca dao.
Năm học mới thường bắt đầu một niên học vào mùa thu, nên trong vài tuần lễ đầu, chủ điểm các bài giảng văn chú trọng về mùa thu. Một trong những bài thơ tôi còn nhớ được và nhớ kỹ đến nay là bài thơ THU ĐIẾU của nhà thơ Nguyễn Khuyến:
“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo
Sóng nước theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo
Tựa gối buông cần, lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.”




Còn nhớ... một bạn học trong lớp với tôi ngày ấy, lúc được gọi đứng lên đọc thuộc lòng bài thơ này, anh đọc từ câu đầu đến gần câu cuối ‘ngon lành’, bỗng nhiên đến câu cuối, anh đọc ngắc ngứ chữ sau cùng: “...Cá đâu đớp động dưới chân...a...a...a...a.”Thầy dạy văn của chúng tôi không khỏi bật cười, ông ra hiệu bạn tôi ngồi xuống. Và hôm đó, cả lớp chẳng rõ bạn tôi được mấy điểm về bài đọc thuộc lòng.

Có thể vì những tiếng “a... a...” của bạn tôi trong lớp học thuở ấy nên tôi nhớ rõ và nhớ kỹ một trong ba bài thơ nổi tiếng về mùa thu của nhà thơ trữ tình và trào phúng xuất sắc NGUYỄN KHUYẾN...



Mùa Thu, 2011
Vân Võ Hoài Phương
====================